Karsan

Raf Periyodik Kontrolü ve Raf Güvenliği

Raf kazalarının büyük çoğunluğu raf kurulduğu gün değil, yıllar sonra küçük hasarların birikmesiyle olur: forkliftin sürttüğü bir dikme, kaybolmuş bir emniyet pimi, yeri değiştirilmiş ama kapasitesi yeniden hesaplanmamış bir travers. Bu rehber, kullanımdaki raf sistemlerinin nasıl kontrol edileceğini, hasarın nasıl sınıflandırılacağını ve hangi durumda rafın derhal boşaltılması gerektiğini anlatıyor.

Sorumluluk kimde?

Kullanımdaki raf sistemlerinin güvenliği için Avrupa’da esas alınan standart EN 15635’tir. Standart, depoyu işleten tarafın raf güvenliğinden sorumlu bir kişi belirlemesini ister. Bu kişi raf yerleşimindeki değişiklikleri onaylar, hasar bildirimlerini toplar, kontrollerin yapılmasını sağlar ve gerektiğinde bölümü kullanıma kapatır. Türkiye’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenin risk değerlendirmesi yapma yükümlülüğü bulunur; raf sistemlerinden kaynaklanan riskler de bu değerlendirmenin doğal bir parçasıdır.

Üç kademeli kontrol

Kontrol Kim yapar Ne sıklıkla
Anlık bildirim Hasarı gören herkes, özellikle forklift operatörleri Hasar fark edildiği anda
Düzenli görsel kontrol Raf güvenliğinden sorumlu kişi veya ekip Risk değerlendirmesine göre; yoğun depolarda haftalık
Uzman kontrolü Raf sistemleri konusunda yetkin, bağımsız veya üretici tarafı uzman En az yılda bir kez

Anlık bildirimin işlemesi için operatörlerin hasar bildirdiklerinde suçlanmayacaklarından emin olmaları gerekir. Bildirilmeyen bir darbe, uzman kontrolüne kadar aylarca fark edilmeden kalabilir.

Hasar nasıl sınıflandırılır?

EN 15635, hasarı trafik ışığı mantığıyla üç gruba ayırır. Sınıflandırma, standartta verilen sapma toleranslarına göre ölçülerek yapılır; göz kararı değerlendirme yeterli değildir.

Sınıf Anlamı Yapılacak işlem
Yeşil Hasar tolerans sınırının içinde Kaydedilir ve bir sonraki kontrolde yeniden ölçülür
Turuncu Tehlikeli hasar, acil değil ama onarım gerekir Bölüm boşaldığında yeniden yüklenmez; onarım en geç dört hafta içinde yapılır, yapılmazsa hasar kırmızı kabul edilir
Kırmızı Çok ciddi hasar Bölüm derhal boşaltılır ve onarılana kadar kullanıma kapatılır

En sık karşılaşılan sorunlar

  • Dikme darbesi: Çoğunlukla zeminden ilk bir metre içinde, forklift çatalının ya da paletin çarpmasıyla oluşur. Ezik veya eğik dikme, bütün çerçevenin taşıma kapasitesini düşürür.
  • Eksik emniyet pimi: Traversi dikmeye kilitleyen pim, forklift paleti alırken traversin yerinden çıkmasını önler. Kaybolan pimler kontrol listesinin ilk maddesidir.
  • Travers sehimi: Yükü kaldırıldığında eski haline dönmeyen, kalıcı olarak eğilmiş travers aşırı yük işaretidir.
  • Taban plakası ve ankraj: Gevşemiş veya kopmuş ankraj, çerçevenin yerinden kaymasına ve devrilme riskine yol açar.
  • Çapraz hasarı: Çerçeve çaprazlarındaki eğilme, dikmeden daha az fark edilir ama çerçevenin dayanımını aynı ölçüde etkiler.
  • Bilinçsiz değişiklik: Kat yüksekliğinin değiştirilmesi ya da kat eklenmesi göz kapasitesini değiştirir. Her değişiklikten sonra kapasite yeniden hesaplanmalı ve yük etiketi güncellenmelidir.

Hasarlı parça düzeltilerek kullanılmaz

Ezilmiş bir dikmeyi doğrultmak, kesip kaynakla tamir etmek ya da eğik traversi düzlemek parçanın tasarım dayanımını geri getirmez. Hasarlı parça sökülür ve yerine aynı ölçüde yeni parça takılır. Onarım sırasında bölüm boşaltılır; parça değişimi yük altındaki sistemde yapılmaz.

Yük etiketi neden şart?

Her raf sırasının başında, o sistem için izin verilen yükleri gösteren bir yük etiketi bulunmalıdır. Etikette en azından kat başına izin verilen yük, göz başına izin verilen toplam yük ve bu değerlerin geçerli olduğu kat düzeni yer alır. Etiket, operatörün “bu kata ne kadar koyabilirim” sorusunun tek doğru cevabıdır ve raf düzeni değiştiğinde güncellenmezse yanlış bilgi vermeye başlar.

Hasarı azaltan önlemler

  • Sıra başlarına köşe ve dikme koruyucusu
  • Drive-in sistemlerde zemin kılavuz rayı
  • Palet destek profili veya tel ızgara
  • Operatörlere raf güvenliği eğitimi
  • Yeterli koridor genişliği ve aydınlatma
  • Bozuk palet kullanımının engellenmesi

Koridor genişliğinin forklift tipine göre nasıl seçildiğini depo raf yerleşimi rehberimizde, kat ve göz yükünün nasıl hesaplandığını ise raf taşıma kapasitesi rehberimizde anlattık.

Raf kontrolünü biz de yapıyoruz

Kullanımdaki sistemlerde dikme ve travers hasarlarını, eksik emniyet pimlerini, gevşemiş ankrajları ve etiketlenmemiş gözleri tek tek kontrol ederek bulguları fotoğraflı bir raporla paylaşıyoruz. Hasarlı parçaları kendi tesisimizde ürettiğimiz yeni parçalarla değiştiriyoruz. Ayrıntılar servis ve destek sayfamızda.

Sık sorulan sorular

Raf kontrolü ne sıklıkla yapılmalıdır?

EN 15635’e göre kullanımdaki raflar en az yılda bir kez uzman tarafından kontrol edilmelidir. Bunun yanında işletmenin kendi sorumlusu, deponun yoğunluğuna göre belirlenen aralıklarla görsel kontrol yapar; forklift trafiğinin yoğun olduğu depolarda bu kontrol genellikle haftalıktır.

Darbe almış bir dikme düzeltilerek kullanılabilir mi?

Hayır. Doğrultulan veya kaynakla tamir edilen dikme tasarım dayanımına geri dönmez. Hasarlı parça bölüm boşaltıldıktan sonra sökülür ve yerine aynı ölçüde yeni parça takılır.

Raf yük etiketi zorunlu mudur?

EN 15635, kullanıcıya izin verilen yükleri gösteren yük etiketlerinin sistem üzerinde bulunmasını ister. Etiket, kat başına ve göz başına izin verilen yükleri gösterir ve raf düzeni değiştiğinde güncellenmelidir.

Kırmızı sınıf hasar görüldüğünde ne yapılmalıdır?

İlgili bölüm derhal boşaltılır, yük konmaması için işaretlenerek kullanıma kapatılır ve hasarlı parça değiştirilmeden yeniden yükleme yapılmaz.

Sizinle iletişime geçelim.

Aşağıda ki formu doldurun ve ekibimiz sizinle iletişime geçsin.

Karsan Endüstriyel Raf Sistemleri