Karsan

Depo Raf Yerleşimi ve Forklift Koridor Genişliği

Bir depoda en çok alanı raflar değil koridorlar kaplar. Koridor genişliğini belirleyen ise raf değil, o koridorda çalışacak istif aracıdır. Bu rehber, raf yerleşimini kurarken hangi ölçünün nereden geldiğini, koridor seçiminin palet kapasitesini nasıl değiştirdiğini ve proje öncesinde hazırlanması gereken bilgileri anlatıyor.

Koridor genişliği nereden gelir?

Forklift üreticileri, aracın paleti alıp raf önünde dönebilmesi için gereken en dar koridoru teknik föyde “Ast” değeri olarak verir. Bu değer VDI 2198 yönergesine göre hesaplanır ve palet ölçüsüne, paletin hangi yüzünden alındığına göre değişir. Föydeki değere operatörün güvenle manevra yapabilmesi için genellikle 200 mm civarında pay eklenir. Yani koridoru raf firması değil, siz hangi aracı kullanacaksanız o araç belirler; araç değişirse yerleşim de değişir.

İstif aracı Tipik çalışma koridoru* Nerede tercih edilir
Dengeli (karşı ağırlıklı) forklift 3,3 – 4,0 m Açık saha ile depo arasında çalışan, yükleme de yapan araç
Uzanır direkli (reach truck) forklift 2,6 – 3,1 m Kapalı depoda yüksek istif, koridor tasarrufu
Akülü istif makinesi 2,2 – 2,6 m Düşük ve orta yükseklik, küçük depolar
Dar koridor (VNA) aracı 1,6 – 1,9 m Çok yüksek raflar, kılavuz ray veya tel yönlendirmeli koridor

* 1200 mm derinliğindeki palet için yaklaşık değerlerdir. Kesin ölçü, kullanılacak aracın teknik föyünden alınmalıdır.

Koridor seçimi kapasiteyi ne kadar değiştirir?

Varsayımsal bir örnekle bakalım: 22 m genişliğinde, 40 m uzunluğunda bir depo. Ön tarafta yük kabul ve sevkiyat için 6 m, arkada geçiş için 3 m ayıralım; raflara 31 m uzunluk kalır. Raf çerçeve derinliği 1,1 m, sırt sırta iki sıra arasında 0,2 m mesafe olsun; gözler 2,7 m traversli ve her katta 800 mm genişliğinde üç Euro palet alsın. Zemin dahil beş seviye kullanılsın.

Uzanır direkli forklift (koridor 2,8 m) Dengeli forklift (koridor 3,6 m)
Sığan raf sırası 8 (2 duvar dibi + 3 sırt sırta çift) 6 (2 duvar dibi + 2 sırt sırta çift)
Sıra başına göz 11 11
Palet adresi 8 × 11 × 5 × 3 = 1.320 6 × 11 × 5 × 3 = 990

Aynı binada, sadece koridor genişliğini belirleyen araç değiştiğinde 330 palet adresi fark ortaya çıkıyor. Bu yüzden forklift alımı ile raf projesi aynı masada konuşulmalıdır. Elinizde araç varsa projeyi ona göre, yoksa aracı ve rafı birlikte seçmek gerekir.

Travers boyu ve göz ölçüsü nasıl belirlenir?

Göz genişliği, aynı kata konacak palet sayısı ile paletler arasında ve palet ile dikme arasında bırakılan boşlukların toplamıdır. Örneğin 800 mm yüzünden yerleştirilen üç Euro palet için 3 × 800 mm palet ve dört adet yaklaşık 75–100 mm boşluk, 2,7 m’lik traversi verir. 1000 × 1200 mm sanayi paletleri 1000 mm yüzünden yerleştirildiğinde aynı göze iki palet sığar. Paletin hangi yüzünden alınacağı baştan belirlenmelidir, çünkü hem travers boyunu hem çerçeve derinliğini hem de forkliftin çalışma koridorunu etkiler.

Çerçeve derinliği genellikle palet derinliğinden biraz kısa seçilir: 1200 mm derinliğindeki palet için 1100 mm çerçeve kullanıldığında palet önden ve arkadan yaklaşık 50 mm taşar. Bu taşma, paletin traverslere tam oturmasını ve forklift çatalının rahat girmesini sağlar.

Kat yüksekliği ve palet üstü boşluklar

  • Palet üstü boşluk: Paletin üst kenarı ile üstteki travers arasında, forkliftin paleti kaldırıp çıkarabileceği boşluk bırakılır. EN 15620’ye göre bu boşluk kat yükseldikçe artar; alçak katlarda 75 mm civarından başlayıp yüksek katlarda 150 mm ve üzerine çıkar.
  • Travers yüksekliği: Kat yüksekliği hesabına traversin kendi profil yüksekliği de eklenir.
  • Sprinkler mesafesi: En üst yük ile sprinkler başlığı arasında yangın projesinde belirtilen mesafe bırakılır; birçok projede bu değer en az 45 cm civarındadır. Bu ölçü raf yüksekliğini sınırlayan ilk değerdir ve keşiften önce yangın projesinden öğrenilmelidir.
  • Forklift kaldırma yüksekliği: En üst traversin yüksekliği, aracın serbest kaldırma yüksekliğinden belirli bir güvenlik payı kadar düşük olmalıdır.

Yerleşim planında unutulan alanlar

Alan Neden önemli
Yük kabul ve sevkiyat sahası Rampadan gelen paletin raf koridoruna girmeden önce kontrol edileceği yer
Ara geçişler Uzun sıralarda forkliftin sıra sonuna kadar gidip dönmesini önler, yangında kaçış mesafesini kısaltır
Yaya yolları Yaya ile forklift trafiğinin ayrılması iş güvenliğinin temel şartıdır
Akü şarj alanı Akülü araçlar için havalandırmalı, ayrı bir bölüm
Kolon hizası Kolon raf sırasının içinde kalmalı, koridora taşmamalıdır

Projeye başlamadan önce hazırlanacak bilgiler

  • Bina planı (DWG veya PDF) ve net yükseklik
  • Kolon aralıkları, kapı ve rampa konumları
  • Palet ölçüsü, yüksekliği ve dolu ağırlığı
  • Kullanılan veya alınacak istif aracı
  • Ürün çeşidi ve her üründen tutulan palet adedi
  • Sprinkler ve yangın projesindeki kısıtlar

Ürün yapısına göre hangi raf sisteminin seçileceğini raf sistemleri sayfamızda karşılaştırdık. Depo için sistem seçimi ve kapasite planlaması depo raf sistemleri sayfamızda, rafın ne kadar yük taşıyacağının nasıl hesaplandığı ise raf taşıma kapasitesi rehberimizde anlatılıyor. Deponuzun planını gönderirseniz yerleşimi ve palet adresi hesabını birlikte çıkarabiliriz.

Sık sorulan sorular

Paletli raf koridoru en az kaç metre olmalı?

Kesin bir alt sınır yoktur; koridor, kullanılan istif aracının teknik föyündeki çalışma koridoru (Ast) değerine manevra payı eklenerek bulunur. 1200 mm paletle çalışan uzanır direkli forkliftlerde bu değer çoğunlukla 2,6 – 3,1 m, dengeli forkliftlerde 3,3 – 4,0 m arasındadır.

Raf sıraları arasında transpalet için ne kadar boşluk gerekir?

Elle çekilen transpaletlerde paletin koridorda döndürülebilmesi belirleyicidir. 1200 mm paletler için genellikle 2,0 – 2,5 m koridor yeterlidir; akülü transpalet ve istif makinesi kullanılıyorsa aracın föyündeki değer esas alınmalıdır.

Sırt sırta raflar arasında boşluk bırakmak gerekir mi?

Evet. Sırt sırta yerleştirilen iki sıra arasında bağlantı elemanlarıyla birlikte yaklaşık 200 – 300 mm mesafe bırakılır. Bu boşluk, paletlerin arkadan taşarak birbirine değmesini engeller ve sprinkler sistemi için de gerekli olabilir.

Mevcut forkliftimle daha dar koridor kullanabilir miyim?

Föydeki çalışma koridorunun altına inmek, raf darbelerini ve iş kazası riskini doğrudan artırır. Koridoru daraltmak istiyorsanız doğru yol, aracı değiştirmek ya da dar koridora uygun bir araçla birlikte planlama yapmaktır.

Sizinle iletişime geçelim.

Aşağıda ki formu doldurun ve ekibimiz sizinle iletişime geçsin.

Karsan Endüstriyel Raf Sistemleri